وقتی لینک اشتراک را وارد برنامه می‌کنید، کنار نام سرورها کلمه‌هایی مثل VLESS، VMess یا Trojan می‌بینید. این‌ها پروتکل هستند: روشی که برنامه با آن ترافیک شما را بسته‌بندی و به سرور منتقل می‌کند. در این مقاله تفاوت‌شان را به زبان ساده توضیح می‌دهیم.
V2Ray و Xray چیست؟
V2Ray یک پروژه‌ی متن‌باز برای ساخت اتصال‌های پراکسی است و Xray نسخه‌ی توسعه‌یافته‌ی آن است که امکانات جدیدتری مثل Reality دارد. برنامه‌هایی مثل Hiddify، V2Box و Happ از هسته‌ی Xray یا Sing-box استفاده می‌کنند و همه‌ی این پروتکل‌ها را پشتیبانی می‌کنند.
VMess
پروتکل قدیمی و اصلی V2Ray. رمزنگاری داخلی دارد و به همین دلیل کمی سربار پردازشی بیشتری دارد. به ساعت دقیق دستگاه حساس است؛ اگر ساعت گوشی بیش از حدود ۹۰ ثانیه اختلاف داشته باشد، وصل نمی‌شود.
VLESS
نسخه‌ی سبک‌تر VMess. رمزنگاری را به لایه‌ی TLS یا Reality می‌سپارد، پس سربار کمتر و سرعت بهتری دارد و به ساعت دستگاه حساس نیست. امروز رایج‌ترین پروتکل در سرویس‌های جدید است.
Trojan
ترافیک را شبیه بازدید عادی از یک سایت HTTPS نشان می‌دهد. ساده و سریع است، ولی همیشه به TLS و دامنه نیاز دارد.
Shadowsocks
پروتکل سبک و قدیمی که روی دستگاه‌های ضعیف هم سریع است. نسخه‌های جدیدش (Shadowsocks 2022) امن‌ترند، ولی در شبکه‌هایی با فیلترینگ پیشرفته معمولاً زودتر از بقیه شناسایی می‌شود.
Reality چیست؟
Reality پروتکل جداگانه نیست؛ یک لایه‌ی امنیتی است که معمولاً با VLESS استفاده می‌شود. به‌جای گواهی دامنه‌ی خود سرور، ارتباط را شبیه اتصال به یک سایت معروف و معتبر جلوه می‌دهد و به همین دلیل تشخیصش برای سیستم‌های فیلترینگ سخت‌تر است.
جدول مقایسه
| پروتکل | سرعت | پنهان‌سازی | حساس به ساعت | نکته |
|---|---|---|---|---|
| VLESS + Reality | بالا | خیلی خوب | خیر | گزینه‌ی رایج امروز |
| VLESS + TLS | بالا | خوب | خیر | به دامنه نیاز دارد |
| VMess | متوسط | متوسط | بله | قدیمی ولی سازگار |
| Trojan | بالا | خوب | خیر | شبیه HTTPS عادی |
| Shadowsocks | بالا | ضعیف‌تر | خیر | سبک برای دستگاه ضعیف |
این جدول تقریبی است؛ عملکرد واقعی به سرور، تنظیمات و اپراتور اینترنت شما بستگی دارد.
Transport چیست؟ (TCP، WS، gRPC)
علاوه بر پروتکل، هر کانفیگ یک «روش انتقال» هم دارد:
- TCP: ساده و سریع، رایج با Reality.
- WebSocket (WS): قابل عبور از CDN مثل Cloudflare؛ وقتی IP سرور مسدود شود کمک می‌کند.
- gRPC: شبیه WS ولی با کارایی بهتر در بعضی شبکه‌ها.
کدام را انتخاب کنم؟
لازم نیست خودتان پروتکل را انتخاب کنید. وقتی از لینک اشتراک استفاده می‌کنید، سرویس‌دهنده پروتکل‌های مناسب را آماده کرده است و برنامه‌هایی مثل Hiddify به‌طور خودکار سریع‌ترین سرور را انتخاب می‌کنند. اگر یک سرور وصل نشد، سرور دیگری با پروتکل متفاوت را امتحان کنید. برای عیب‌یابی بیشتر، رفع مشکل وصل نشدن فیلترشکن را بخوانید.
اتصال را خودتان امتحان کنید
با اکانت تست رایگان Rose VPN، کیفیت اتصال را روی اینترنت خودتان بسنجید.
دریافت تست رایگان ←